Socratisch Gesprek

Al eeuwen geleden voerde Socrates in Athene gesprekken met Jan en Alleman. Hier lees je een korte geschiedenis en uitleg over deze methode.

Socratisch Gesprek

Wat is het?

Het Socratisch Gesprek is de meest bekende en toegepaste vorm van filosofie-in-de-praktijk. Het is een gesprekstechniek die beschreven staat in de verhalen van Plato over zijn leermeester Socrates zo'n 25 eeuwen geleden in het oude Athene. Socrates stelde aan iedereen vragen of ze dat nu wilden of niet. Een ieder die zich uitgaf als expert moest na enkele vragen van Socrates maar al te vaak bekennen dat hij toch ook niet helemaal precies wist hoe het zat. Voor Socrates is dat winst: weten dat je niet weet.

Het Socratisch Gesprek is eind 20e eeuw nieuw leven ingeblazen als een vorm van praktische filosofie. Het is een vaardigheid in plaats van het spuien van kennis. Er zijn weinig regels bij een Socratisch gesprek maar de resultaten zijn overweldigend. Het gesprek begint met de eigen ervaringen bij een filosofisch interessante vraag:

  • Moet ik mijn kind uit de schulden helpen?
  • Wat mag ik van mijn werk meenemen voor dat het diefstal is?

De ervaringen van een van de deelnemers gebruiken we om de gedachten en ideeën over de startvraag helder te krijgen. Zowel de vraag als het antwoord komen uit de groep. We hebben het dus over reeële onderwerpen, recht uit de praktijk, uit het leven. De gekozen vraag en voorbeeld zijn verder het ijkpunt voor het filosofisch onderzoek. Het onderzoek naar de startvraag zal steeds in het teken staan van het concrete voorbeeld. Met kleine stappen gaat het gesprek voort. Uiteindelijk zal blijken of de experts met hun mond vol tanden komen te staan. In ieder geval zal iedereen wijzer zijn geworden van het filosofisch onderzoek naar deze vraag.

Geplande gesprekken

zondag, 3 juni 2018: Socratisch Gesprek in één dag

Aanvang om 10:00 uur in De Instee (Zuidsingel 45a, 3811 HC Amersfoort)
Bedoeld voor: Iedereen
Kosten: €40,-
Korte beschrijving:

Dit Socratisch Gesprek begint om 10:00 op zondagmorgen en eindigt ‘s middags om 17:00 uur. Dus een filosofisch gesprek van zes uren! Tussendoor is er ook een eenvoudige lunch (bij de prijs inbegrepen).

Samen met de andere deelnemers ga je filosoferen over de vraag die deze dag centraal staat. Volgens de Socratisch Methode bepalen jullie aan het begin deze vraag. De gespreksleider hanteert deze methode om het filosofisch gehalte te verzekeren. Deze werkwijze kent een aantal fases:

  1. als eerste bepalen de deelnemers het thema of de vraag van het gesprek
  2. om bij de dagelijkse praktijk te blijven gebruiken we het voorbeeld van één van de deelnemers waarbij deze vraag een rol speelde. Deze casus vormt de rode draad tijdens het gesprek.
  3. door verhelderende vragen te stellen krijgen we het beslissende moment op tafel.
  4. nu de stelling bij het “hittepunt” bekend is begint het filosofische onderzoek naar de argumenten: wat betekenen ze, waarom vind je deze belangrijk. Ook de beweringen van de anderen gaan nu een rol spelen en doen mee in het onderzoek.

Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in je eigen standpunten. Niet om anderen te overtuigen of je om je gelijk te halen. Het delen van de meningen en jouw argumenten staat centraal. Misschien heeft iemand een beter argument dan jij zelf?

Het gesprek gaat door bij minimaal zes aanmeldingen. Er kunnen maximaal twaalf personen aan deelnemen. Aanmelding vooraf is daarom ook noodzakelijk.